Dni polskiej masonerii w Paryżu

2016-03-12
W dniach 2 marca – 12 marca 2016 roku w Paryżu, w siedzibie Wielkiego Wschodu Francji na rue Cadet, zorganizowane zostały Dni Polskie. Starania o możliwość prezentacji polskiego wolnomularstwa w Paryżu WWP rozpoczął jeszcze w 2014 roku.
Impreza ta była pierwszym przypadkiem prezentacji innej obediencji czy wolnomularstwa innego kraju w historii Muzeum Wielkiego Wschodu Francji.
Na dni polskie składało się kilka imprez:
2 marca odbyła się debata na temat udziału Polski w historii i dniu dzisiejszym Europy. Prelegentem był znany profesor Jerzy Ming. Wykładowca wielu światowych uczelni, doradca polityków francuskich. Debata zgromadziła ponad 150 osobową publiczność (wejście za zaproszeniami imiennymi) i przedstawicieli francuskich mediów.
Relacje z tego spotkania były bardzo pozytywne. Byli przedstawiciele różnych organizacji wolnomularskich Francji. Spotkanie odbiło się szerokim echem w wolnomularskim świecie.
Drugim i podstawowym elementem dni polskich była przywieziona przez nas z Polski wystawa. Została ona zaprezentowana między 6 a 12 marca w Sali wystaw czasowych Muzeum Masońskiego na rue Cadet.
Otwarcie wystawy (za limitowanymi zaproszeniami) zorganizowane przez stronę francuską była bardzo uroczyste. Obecny był zastępca Wielkiego Mistrza WWF Christophe Habas, który otwierając wystawę wykazał dużą znajomość polskich spraw, przypomniał historię loży Kopernik i jej znaczenie dla wskrzeszenia wolnomularstwa w Polsce. Obecny był także odpowiedzialny za kontakty z Europą Centralną Henri Sylvestre, i inni przedstawiciele Rady Zakonu, przedstawiciele innych obediencji. Wystawę otworzył attache kulturalny polskiej ambasady w Paryżu w imieniu Ambasadora RP.
Wystawa, którą zaprezentowaliśmy przedstawiała historię wolnomularstwa na terenach polskich od pierwszych jego śladów z 1721 roku, do czasów powojennych. Ta historia jest dla wszystkich polskich wolnomularzy wspólna. Drugim tematem wystawy było pokazanie nieznanych lub raczej mało znanych faktów z historii Polski powiązanych z masonerią w ramach organizowanej wcześniej w Muzeum Narodowym w Warszawie wystawy Pro Publico Bono. Pokazaliśmy także sylwetki kilku historycznych masonów polskich, żeby zaprezentować różnorodność i wagę postaci kształtujących polską masonerię. Następna część Sali poświęcona była Wielkiemu Wschodowi Polski. Prezentowaliśmy sylwetki pierwszych trzech – nieżyjących już – Wielkich Mistrzów, historię najnowszą, która doprowadziła do powstania WWP, oraz formy działania – szczególnie te związane z szeroko pojętym przywracaniem świadomości o wolnomularstwie w społeczeństwie.
Wydarzeniem bezprecedensowym było zaprezentowanie kilku najcenniejszych dokumentów przechowywanych w archiwum Wielkiego Wschodu Francji a dotyczących wolnomularstwa polskiego. Prezentowany był akt założycielski Wielkiego Wschodu Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1784 roku, tableau Wielkiego Wschodu z 1787 roku z wyszczególnieniem wszystkich lóż i kapituł oraz listą wszystkich oficerów Wielkiego Warsztatu. W archiwach WWF znajdują się dokumenty przysłane przez Wielki Wschód Polski w latach 1784 – 1790 oraz dokumenty loży poznańskiej Bracia Polacy i Francuzi Zjednoczeni, która pracowała w latach Królestwa Polskiego 1814-1821. Są to dokumenty bezcenne dla historii wolnomularstwa polskiego.
Wystawa – mimo olbrzymich przeciwności (stan zagrożenia terrorystycznego w Paryżu, aktualny remont budynku i bardzo krótki czas trwania) – zrobiła duże wrażenie i odbiła się pozytywnym echem wśród francuskich wolnomularzy.
Ukazał się także artykuł o historii i współczesności polskiego wolnomularstwa w piśmie Humanisme – organie informacyjnym Wielkiego Wschodu Francji.
W ramach dni polskich odbyły się także wspólne uroczyste prace lóż Atanor Wielkiego Wschodu Polski i Droit et Justice – Ecole Mutuel z Wielkiego Wschodu Francji. Prace z udziałem wielu gości miały charakter ponownego pobratania lóż oraz bardzo polsko-francuską tematykę. Odczytano deskę o Polakach pracujących w Wielkim Wschodzie Francji w XIX wieku.
Dni Polskie uzupełniło spotkanie Wyższych stopni rytu Szkockiego Dawnego i Uznanego – wspólne Rady Najwyższej Polski i przedstawicieli Rady Najwyższej Wielkiego Wschodu Francji.

Tomasz Szmagier