Książki o wolnomularstwie

Książki o wolnomularstwie

Literatura dotycząca wolnomularstwa jest niezwykle liczna i nawet w Polsce książek na jego temat jest bardzo dużo.

Na tej stronie będziemy publikować informacje o poszczególnych pozycjach książkowych, jak też – w miarę możności – zamieszczać ich treść.

Masoneria w publikacjach naukowych, literaturze i beletrystyce

RYTUAŁY w literaturze pięknej:

  • Aleksander Dumas – Józef Balsamo

(opisany jest dokładnie rytuał wolnomularski)

  • Lew Tołstoj – Wojna i pokój

(jedna z postaci przystępuje do loży. Rytuał inicjacji jest w całości)

  • Stefan Żeromski – Popioły

(elementy barwnie opisanego rytuału są bliskie rzeczywistemu. W tym opisie rytuał podniesienia do trzech stopni wtajemniczenia skondensowany jest w jeden)

KATALOGI WYSTAW

Masoneria pro publico bono – Muzeum Narodowe w Warszawie 2014

– Sztuka Królewska w Bydgoszczy. 230 lat tradycji wolnomularskich – Archiwum Państwowe w Bydgoszczy 2014

Legenda mistrza Hirama. Obraz farmazona w kulturze ludowej i nie tylko… – Muzeum Etnograficzne w Warszawie 2012

Pamiątki wolnomularskie – Muzeum Okręgowe w Toruniu 2008

CZASOPISMA WOLNOMULARSKIE

– Ars Regia (1992-2013) – red. nacz. Tadeusz Cegielski (20 numerów)

– Wolnomularz Polski (1994-2018) – red. nacz. Adam Witold Wysocki i Bożena Dołęgowska-Wysocka (77 numerów)

AUTORZY POLSCY

Ludwik Hass

Sekta farmazonii warszawskiej. Pierwsze stulecie wolnomularstwa w Warszawie (1721-1821) (1980)

Wolnomularstwo w Europie środowo-wschodniej w XVIII i XIX wieku (1982)

Ambicje – rachuby – rzeczywistość. Wolnomularstwo w Europie środowo-wschodniej 1905-1928 (1984)

Zasady w godzinie próby. Wolnomularstwo w Europie środowo-wschodniej 1929-1941 (1987)

Masoneria polska XX wieku. Losy, loże, ludzie (1996)

Loża i polityka. Masoneria rosyjska 1822-1895 (dwa tomy, 1996-1998)

Wolnomularze polscy w kraju i na świecie 1821-1999. Słownik biograficzny (1999)

Wolnomularstwo w Toruniu. 300 lat historii (2003)

Świat wolnomularski. Konkrety (lata trzydzieste – lata dziewięćdziesiąte XX wieku). Tom I (2004)

Tadeusz Cegielski

Sekrety masonów. Pierwszy stopień wtajemniczenia (1992)

Ordo ex Chao. Wolnomularstwo i światopoglądowe kryzysy XVII i XVIII wieku (1994)

Polubić masonerię (2008)

Księga Konstytucji 1723 roku i początki wolnomularstwa spekulatywnego w Anglii (2011)

Leon Chajn

Polskie wolnomularstwo 1920-1938 (1984)

Tadeusz Nasierowski

Wolnomularstwo bez tajemnic (1996)

Żeromski, Strug, Dąbrowska a psychiatrzy wolnomularze (1997)

Psychiatria a wolnomularstwo w Polsce (przełom XIX i XX wieku) (1998)

Stanisław Małachowski-Łempicki

Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738-1821 (1929)

Wolnomularstwo polskie za Stanisława Augusta 1763-1784 (1927)

Wolnomularstwo w Księstwie Warszawskim (1928)

Wolnomularstwo na ziemiach dawnego Księstwa Litewskiego (1930)

Strącone korony. Z dziejów wolnomularstwa polskiego

Raporty szpiega Mackrotta o wolnomularstwie Polskim 1819-1822

Wolnomularstwo w świetle raportu rządu szwajcarskiego

Karol Serini

Masoneria (1929)

Symbol w wolnomularstwie

Andrzej Nowicki

Filozofia masonerii u progu trzeciego tysiąclecia – (5997)  (1997)

Cezary Leżeński

Masoni bez maski (2006)

Jerzy Siewierski

Opowieść o masonach, obyczajach i pięknej Kasieńce (1990)

Dzieci wdowy czyli opowieści masońskie (1992)

Jerzy Siewierski, Mirosław Malcharek – Ilustrowana historia masonerii (2002)

Norbert Wójtowicz

– (red.) Sztuka królewska. Historia i myśl wolnomularstwa na przestrzeni dziejów (1997)

Wielki Architekt Wszechświata. Teologiczna krytyka masońskich wizji Boga (1999)

Antymasońska kampania 1938 roku (z dołączeniem wybranych dokumentów) (2005)

Rozmowy o masonerii (2005)

Masoneria, mały słownik (2006)

Masoni w wielonarodowościowej II Rzeczpospolitej (2011)

Wolnomularstwo a Kościół katolicki. Wrogowie, przeciwnicy czy konkurenci? (2014)

Elżbieta Wichrowska

Antologia poezji masońskiej (1995)

Anna Kargol

Zakon Synów Przymierza. Krakowska Loża “Solidarność” 1892 – 1938 (2013)

Po Jakubowej drabinie. O rytuale inicjacyjnym żydowskich lóż parawolnomularskich B’nai B’rith w okresie międzywojennym (2013)

Andrzej Strug. Dzieło i czasy (2014)

Rytuał masoński jako inspiracja organizacyjna oraz wzorzec kulturowy parawolnomularskich i innych organizacji (2015)

Wojciech Giełżyński

Wschód Wielkiego Wschodu (2008)

Władysław Z. Glinic

Deski wolnomularskie (2012)

Jacek Golędzinowski

Jawne historie tajemnych stowarzyszeń (1990)

Sekrety masonów i… (1993)

Karol Wojciechowski

Ryt Francuski: od alchemii do racjonalizmu (2009) (pdf – cała książka dostęna na naszym portalu)

Bitwa o sztukę królewską. Traktat o masonerii i regularności (2011) (książka publikowana w częściach na naszym portalu)

Elżbieta Wichrowska

Antologia poezji masońskiej, Warszawa 1995

Katarzyna Karaskiewicz

Świątynia Opatrzności Bożej. Dzieje Idei i budowy (2011)

Łukasz Tomasz Sroka

Sprawiedliwi chcą być doskonali – Z dziejów wolnomularstwa w Krakowie od XVIII wieku do współczesności (2010)

Red. Łukasz Tomasz Sroka, Kazimierz Karolczak

Masoneria w Polsce w kraju i na emigracji (2012)

Wioletta Brzezińska

Symbolika wolnomularska w założeniu pałacowo – ogrodowym w Młynowie za czasów Aleksandra Chodkiewicza (2006)

Adam Doboszyński

Konspiracje (wstęp Norbert Wójtowicz)

Przemysław Waingertner

Wolnomularstwo II Rzeczypospolitej w oczach współczesnych (1999)

Jerzy Wojtowicz

Masoneria – wielka niewiadoma? – Studium z dziejów tzw. tajnych towarzystw w Europie nowożytnej (XVIII-XX w.) (1992)

Krzysztof Załęski

Konstytucje i Ustawy Generalne Wielkiego Mistrzostwa Polskiego i Litewskiego pod młotkiem Ignacego hr. Potockiego przyjęte i zaprzysiężone w roku 1781 (2007)

ks. Andrzej Zwoliński

Wokół Masonerii (1993)

Albin Sas-Dunajewski (Książę-biskup krakowski)

Pełen apostolskiej troskliwości (list pasterski w sprawie masonerii) – wstęp i opracowanie Norbert Wójtowicz (2005)

Hanna Domańska

Gdański Zakon Synów Przymierza. Dzieje żydowskiego wolnomularstwa w Gdańsku i Sopocie lata 1899 – 1938 (2002)

Eugenia pod Ukoronowanym Lwem – dzieje loży i wolnomularzy Gdańska i Sopotu, XVIII – XXI wiek (2006)

Piotr Cegielski

Filmowcy w fartuszkach. Masoneria na ekranie (1999)

Piotr Kabaciński

Symbol a Masoneria

Praca zbiorowa

Wolnomularstwo w świetle encyklopedyj – wypisy (1934) – reprint

Stanisław A. Wotowski

Tajemnice Masonerji i Masonów [Biblioteka Wiedzy Tajemnej] (1926)

Ks. Stanisław Załęski

O Masonii w Polsce od roku 1738 do 1822 na źródłach wyłącznie masońskich (1889)

Andrzej Jan Niemojewski

O masonerii i masonach. Szkic popularny (1906)

Szymon Askenazy

Książę Józef Poniatowski (1904)

Łukasiński t. 1-2 (1908)

KSIĄŻKI TŁUMACZONE

Irene Mainguy

Symbolika masońska trzeciego tysiąclecia (2020)

J.G. Fichte

Filozofia wolnomularza (2004)

Umberta Eco

Wahadło Foucaulta (1993)

Cmentarz w Pradze (2012)

Roberto Gervaso

Cagliostro. Życie Giuseppe Balsamo, maga i awanturnika (1992)

Bracia przeklęci. Historia masonerii (2005)

Juan Carlos Castillon

Panowie Świata – dzieje teorii spiskowych (2006)

Emmanuel Ratier

Tajemnice Zakonu Synów Przymierza : prawdziwa historia Bractwa B’nai B’rith (2011)

Nicholas Hagger

Tajemna historia Zachodu – wpływ tajnych organizacji na dzieje Zachodu od Renesansu po XX wiek (2010)

Jeremy Harwood

Sekretna historia masonerii : ilustrowane dzieje wolnomularstwa od początków w starożytności po współczesność – 1000 lat rytuałów i obrzędów, znaków i symboli (2007)

Angel Millar /konsultacja tekstu prof. Tadeusz Cegielski

Masoneria. Zarys dziejów (2008)

Priya Hemenway

Sekretny kod. Tajemnicza formuła, która rządzi sztuką, przyrodą i nauką. (2009)

Klaus-Rudiger Mai

Tajemne Związki (2009)

John Lawrence Reynolds

Ludzie z cienia – historia tajnych stowarzyszeń (2009)

Philip Gardiner

Tajna wiedza zakazanych związków, stowarzyszeń i kultów (2008)

Guy Wagner

Brat Mozart (2001)

Michael Baigent, Richard Leigh

Eliksir i kamień

Święty Graal. Święta krew

– Christopher Knight i Robert Lomas – Klucz Hirama. Faraonowie, templariusze, masoni i odkrycie tajemnych Zwojów Jezusa

– Daniel Pipes – Potęga spisku. Wpływ paranoidalnego myślenia na dzieje ludzkości (1997)

– Michael Baigent, Richard Leigh – Świątynia i loża (1999)

Dan Brown – Kod Leonardo da Vinci

Dan Brown – Anioły i Demony (2000)

Kod Leonarda da Vinci (2003)

Zaginiony symbol (2009)

KSIĄŻKI ANTYMASOŃSKIE – wybór

tzw. pisma zdradzieckie byłych masonów

Leo Taxil

Historia masonerii (4 tomy)

Arnaud de Lassus

Masoneria – intrygująca tajemniczość (1993)

Jim Shaw, Tom Mc Kenney

Śmiertelna pułapka (1995)

Inne

Ks. E. Cahill T.J.

Wolnomularstwo (masoneria)

Ks. J.M. Caro Rodriguez

Wolnomularstwo i jego tajemnice

William T. Still

Nowy porządek świata: Odwieczny plan tajnych towarzystw

Georges Virebeau

Papieże wobec masonerii

Stefan Meetschen

ABC masonerii

Guido Grandt

Czarna księga masonerii

Józef Sebastian Pelczar ( Pseudonim J. S. Korczyński)

Masoneria : (jej początki, organizacja, ceremoniał, zasady i działanie)

Stanisław Krajski

Masoneria i kryzys

plus inne pozycje autora z cyklu Masoneria polska w roku….

Grzegorz Kucharczyk

Kielnią i cyrklem. Laicyzacja Francji w latach 1870 – 1914

J.S. Korczyński

Masoneria (jej początki, organizacja, ceremoniał, zasady i działanie)

Kazimierz Morawski, Włodzimierz Moszczyński

Co to jest masoneria?

Ignacy Oksza-Grabowski

Masoneria

Jan Pociej

Masonizm

Witold Sawicki

Organizacje tajne w walce z Kościołem. Antykościół tajny – zarys

Zbigniew Suchecki

Kościół a masoneria

Ks. Henryk Czepułkowski

Antykościół w natarciu

Mieczysław Skrudlik

Masoneria w Polsce

Juliusz Dudziński, Wacław Budzyński

Oskarżamy masonerię w Polsce

Spowiedź masona

Jarosław Wojciech Krynicki

LEKTURA UZUPEŁNIAJĄCA

Literatura współczesna

– Zbigniew Nienacki – Pan Samochodzik i niesamowity dwór

(intryga, dość naiwna, koncentruje się wokół poszukiwania ukrytej loży masońskiej, znajdującej się w dawnym szlacheckim dworku w lasach nad Pilicą. Książka zawiera wiele popularnych informacji na temat ruchu masońskiego, jego symboli, czołowych polskich oraz zagranicznych wolnomularzy)

– Władysław Gąsiorowski (Wiesław Sclavus) – “Huragan” cz.1-3, (powieść historyczna z epoki napoleońskiej) – Warszawa 1974

– Zbigniew Herbert – “Kamień z katedry” [w]: Barbarzyńca w ogrodzie, s.123 – 155, Wrocław 1995

Marek Krajewski – Bohater kryminałów Eberhard Mock jest byłym wrocławskim wolnomularzem, pojawiają się też wątki masońskie.

Literatura przedwojenna

– André Gide – Lochy Watykanu

(w sposób prześmiewczy opisane jest nawrócenie się na katolicyzm pod wpływem wizji wolnomularza, który wcześniej rzucił kamieniem w figurkę Matki Boskiej)

– Eugeniusz Sue – Żyd wieczny tułacz (pierwsze wydanie 1844)

– Andrzej Strug – Wyspa zapomnienia

(jedna z ważniejszych postaci jest wolnomularzem, autor w sposób alegoryczny zarysował ideę i cele wolnomularstwa)

– Roman Dmowski – Dziedzictwo, Warszawa 1931

– M. Zdziechowski – W obliczu końca, Wilno 1938

– T. Jeske-Choiński – Błyskawice. Powieść historyczna z czasów Rewolucji Francuskiej, Warszawa 1907

– S.K. Potocki – Podróż do Ciemnogrodu i Świstek Krytyczny, wybór, oprac. E. Kipa, Wrocław 1955

– Jan Potocki – Rękopis znaleziony w Saragossie (także film Hassa)

– Alexander von Oppeln-Bronikowski (piszący po niemiecku, przekładany na kilka języków, w tym polski) napisał przynajmniej cztery powieści „masońskie” w I poł. XIX w.

– J.W. Goethe – Wielki Kofta i Wilhelm Mistrz (liczne wątki masońskie)

– Tomasz Mann – Czarodziejska góra (główny bohater jest masonem)

WZMIANKI W LITERATURZE

O wolnomularzach wspomina także

– James Joyce w Ulissesie

– Edgar Allan Poe w opowiadaniu Beczka amontillada

W księdze IV Pana Tadeusza Adama Mickiewicza pojawiają się “hiramscy cieśle”.

– Stanisław Przybyszewski w Moich współczesnych przytacza anegdotę, jak katolicy-chłopi z Wielkopolski postrzegali masonów-mieszczan, i wspomina o Polaku-masonie, którego poznał w Norwegii.

– W powieści W poszukiwaniu straconego czasu Marcela Prousta kilkakrotnie pada słowo masoneria i Wielki Wschód.

– W powieści Człowiek bez właściwości Roberta Musila masoni zostają dwukrotnie wspomniani.

– W opowiadaniu Republika marzeń Brunona Schulza pojawiają się “bracia spod znaku kielni”

Same słowa “mason” i “masoneria” pojawią się także w

Dziennikach Witolda Gombrowicza

Kalendarzu i klepsydrze Tadeusza Konwickiego

– Słowo “frankmason” pojawia się w Fantazym Juliusza Słowackiego.

– Słowo “wolnomularstwo” pojawia się w powieści Esther Stefana Chwina.

– Pewne informacje na temat masonerii zawarte są w książce Legenda Europy Piotra Kuncewicza.

– O masonerii wspomina kilkakrotnie w swoich dziełach Jerzy Prokopiuk

– Juliusz Verne w powieściach Dzieci kapitana Granta i Robur Zdobywca wspomina o loży masońskiej.

– W opartej o kabałę powieści Golem Gustava Meyrinka pojawia się słowo “wolnomularz”.

– W powieści Johna Steinbecka Na wschód od Edenu 1 bohater jest masonem.

– J.W. Goethe – Faust – inspiracja masonerią widoczna szczególnie w piątym akcie drugiej części